Traag door de bladzijden van de herfst
💌 Letterliefde Leesclub #3: 'Herfst' van Ali Smith.
De herfst lijkt gemaakt om te vertragen, maar dat lukte mij niet met dit boek.
Herfst van Ali Smith las ik niet in één adem uit, eerder in kleine stukjes, met een frons en af en toe een zucht. Het is zo’n roman die je bewondert om haar symboliek, maar die je tegelijk uitdaagt om vol te houden. Terwijl buiten de bladeren vielen, worstelde ik binnen met zinnen die meer vroegen dan ze gaven. En toch bleef ik lezen, koppig, omdat ik voelde dat er iets in zat wat ik niet meteen kon vatten.
Niet zo’n boekenfan?
Je kunt je hier altijd uitschrijven voor de Letterliefde Leesclub-nieuwsbrieven.
Herfst - Ali Smith
Korte inhoud
De 101-jarige Daniel Gluck en de 32-jarige Elisabeth hebben een bijzondere vriendschap. Elisabeth leerde Daniel kennen toen ze acht was. Hij was haar buurman, en deze belezen, enthousiaste kunstverzamelaar nam haar mee in zijn wereld van kunst en literatuur. Als Elisabeth naast een slapende Daniel in het verzorgingshuis zit, dringt de betekenis van de gesprekken die ze als kind met hem had tot haar door. Van hem leerde ze wat het leven waardevol maakt, en hij voedde ook haar belangstelling voor kunst, met name voor de popartkunstenares Pauline Boty over wie ze haar afstudeerscriptie heeft geschreven.
Daarnaast kijken we mee met de surreële ijldromen van Daniel, waarin tijd, ruimte, taal en natuur door elkaar heen spelen. De meest hilarische pagina’s zijn gewijd aan Elisabeths benadering van alledaagse beslommeringen, waarin Ali Smith met grimmige ironie de kille politieke verhoudingen na de Brexit en de dolgedraaide bureaucratie aan de kaak stelt. Herfst is met vaart en humor geschreven, maar stemt ook tot nadenken over onze moderne tijd. Het is een inspirerende ideeënroman over een innige vriendschap.
Dit vond ik ervan ⭐⭐☆☆☆
Sommige boeken lees je alsof je op een herfstwandeling bent: het tempo ligt laag, de lucht is fris en af en toe struikel je over een tak. Herfst van Ali Smith voelde voor mij een beetje zo. Mooi, maar niet altijd gemakkelijk.
Ik weet eerlijk gezegd nog steeds niet goed wat ik ervan vind. De symboliek en thematiek spraken me wél aan. De manier waarop Smith de seizoenen gebruikt om te praten over tijd, verandering en vergankelijkheid. Dat is knap gedaan.
Maar ontspannend? Nee. Dit is geen boek om met een kop thee en een dekentje gedachteloos bij weg te dromen. Het is eerder een roman die je dwingt om mee te denken, om stil te staan bij wat er niet gezegd wordt. Soms te veel, vond ik.
Het verhaal springt voortdurend heen en weer: tussen droom en werkelijkheid, verleden en heden, politiek en poëzie. Dat maakt het origineel, maar ook vermoeiend. Ik betrapte mezelf erop dat ik soms dacht: waar gaat dit nu eigenlijk over?
En toch… ik bleef lezen. Misschien omdat het boek maar 234 pagina’s telt. Of omdat ik af en toe iets herkende. Een gevoel van melancholie, van tijd die te snel voorbijgaat.
Als Herfst langer was geweest, had ik het waarschijnlijk niet uitgelezen. Maar nu ik het uit heb, ben ik wel blij dat ik ben blijven doorzetten. Het is geen roman die je ‘leuk’ vindt, eerder eentje die iets losmaakt. En soms is dat ook goed.
Zelf lezen?
‘Herfst’, Ali Smith, 234 pagina’s, 2018.
Lezen wordt extra bijzonder als je even stil blijft staan bij wat je leest.
Voor Herfst heb ik een paar vragen en creatieve opdrachten bedacht om je te laten nadenken over tijd, vriendschap en verandering. Pak een notitieboekje of laat je gedachten gewoon stromen en laat je meevoeren door Elisabeth en Daniel terwijl de seizoenen om hen heen voorbij dwarrelen.
🖋️ Vragen om over na te denken
Hoe ervoer jij het tempo en de stijl van het boek? Was het voor jou eerder een uitdaging of een ontdekking?
Wat roept de titel Herfst bij jou op? Zie je het seizoen weerspiegeld in de sfeer of thema’s van het boek?
In hoeverre voel je sympathie voor Elisabeth en Daniel? Heb je hun band begrepen of bleef die afstandelijk?
In het boek zit veel melancholie, maar ook humor en hoop. Waar vond jij lichtmomenten in het verhaal?
Hoe beleef jij de herfst in je eigen leven (letterlijk of symbolisch)?
✨ Voor betalende leden
De rest van deze nieuwsbrief is exclusief voor betalende leden van Vier Vandaag. Omdat ik wil blijven bouwen aan waardevolle extra’s voor wie net dat tikkeltje meer zoekt. Voor €5 per maand (of €45 per jaar) steun je mijn werk rechtstreeks én krijg je toegang tot extra’s zoals de leesclub, waar ik niet alleen vragen en creatieve opdrachten aanreik, maar ook mijn eigen antwoorden met je deel.
Omdat mijn antwoorden soms erg persoonlijk zijn – en omdat ze spoilers bevatten – zet ik ze bewust achter een betaalmuur. Zo lees je ze alleen als je daar echt voor kiest, en verklap ik niets voor wie het boek nog in de kast heeft liggen.
Wat je achter de betaalmuur mag verwachten:
Mijn persoonlijke antwoorden op de reflectievragen over Herfst.
Creatieve opdrachten om zelf aan de slag te gaan met de thema’s van het boek.
Extra overdenkingen over wat het boek bij mij heeft losgemaakt en hoe ik de symboliek beleefde.
🖋️ Mijn antwoorden:
Hoe ervoer jij het tempo en de stijl van het boek? Was het voor jou eerder een uitdaging of een ontdekking?
Keep reading with a 7-day free trial
Subscribe to Vier Vandaag 🎉 to keep reading this post and get 7 days of free access to the full post archives.