📘 Letterliefde • Oktober 2025
Traag door de bladzijden van de herfst met een een pompoenlatte zonder pit.
Ah, de herfst. Pompoentaart, warme chocolademelk, vallende bladeren… en blijkbaar ook Het Pumpkin Spice Café van Laurie Gilmore. Ik had hoge verwachtingen: cozy vibes, een tikkeltje romantiek, een verhaal om bij weg te dromen.
De herfst lijkt gemaakt om te vertragen, maar dat lukte mij niet met dit boek.
Herfst van Ali Smith las ik niet in één adem uit, eerder in kleine stukjes, met een frons en af en toe een zucht. Het is zo’n roman die je bewondert om haar symboliek, maar die je tegelijk uitdaagt om vol te houden. Terwijl buiten de bladeren vielen, worstelde ik binnen met zinnen die meer vroegen dan ze gaven. En toch bleef ik lezen, koppig, omdat ik voelde dat er iets in zat wat ik niet meteen kon vatten.
Herfst - Ali Smith
Korte inhoud
De 101-jarige Daniel Gluck en de 32-jarige Elisabeth hebben een bijzondere vriendschap. Elisabeth leerde Daniel kennen toen ze acht was. Hij was haar buurman, en deze belezen, enthousiaste kunstverzamelaar nam haar mee in zijn wereld van kunst en literatuur. Als Elisabeth naast een slapende Daniel in het verzorgingshuis zit, dringt de betekenis van de gesprekken die ze als kind met hem had tot haar door. Van hem leerde ze wat het leven waardevol maakt, en hij voedde ook haar belangstelling voor kunst, met name voor de popartkunstenares Pauline Boty over wie ze haar afstudeerscriptie heeft geschreven.
Daarnaast kijken we mee met de surreële ijldromen van Daniel, waarin tijd, ruimte, taal en natuur door elkaar heen spelen. De meest hilarische pagina’s zijn gewijd aan Elisabeths benadering van alledaagse beslommeringen, waarin Ali Smith met grimmige ironie de kille politieke verhoudingen na de Brexit en de dolgedraaide bureaucratie aan de kaak stelt. Herfst is met vaart en humor geschreven, maar stemt ook tot nadenken over onze moderne tijd. Het is een inspirerende ideeënroman over een innige vriendschap.
Dit vond ik ervan ⭐⭐☆☆☆
Sommige boeken lees je alsof je op een herfstwandeling bent: het tempo ligt laag, de lucht is fris en af en toe struikel je over een tak. Herfst van Ali Smith voelde voor mij een beetje zo. Mooi, maar niet altijd gemakkelijk.
Ik weet eerlijk gezegd nog steeds niet goed wat ik ervan vind. De symboliek en thematiek spraken me wél aan. De manier waarop Smith de seizoenen gebruikt om te praten over tijd, verandering en vergankelijkheid. Dat is knap gedaan.
Maar ontspannend? Nee. Dit is geen boek om met een kop thee en een dekentje gedachteloos bij weg te dromen. Het is eerder een roman die je dwingt om mee te denken, om stil te staan bij wat er niet gezegd wordt. Soms te veel, vond ik.
Het verhaal springt voortdurend heen en weer: tussen droom en werkelijkheid, verleden en heden, politiek en poëzie. Dat maakt het origineel, maar ook vermoeiend. Ik betrapte mezelf erop dat ik soms dacht: waar gaat dit nu eigenlijk over?
En toch… ik bleef lezen. Misschien omdat het boek maar 234 pagina’s telt. Of omdat ik af en toe iets herkende. Een gevoel van melancholie, van tijd die te snel voorbijgaat.
Als Herfst langer was geweest, had ik het waarschijnlijk niet uitgelezen. Maar nu ik het uit heb, ben ik wel blij dat ik ben blijven doorzetten. Het is geen roman die je ‘leuk’ vindt, eerder eentje die iets losmaakt. En soms is dat ook goed.
Zelf lezen?
‘Herfst’, Ali Smith, 234 pagina’s, 2018.
Lezen wordt extra bijzonder als je even stil blijft staan bij wat je leest.
Voor Herfst heb ik een paar vragen en creatieve opdrachten bedacht om je te laten nadenken over tijd, vriendschap en verandering. Pak een notitieboekje of laat je gedachten gewoon stromen en laat je meevoeren door Elisabeth en Daniel terwijl de seizoenen om hen heen voorbij dwarrelen.
📖 Vragen om over na te denken:
Hoe ervoer jij het tempo en de stijl van het boek? Was het voor jou eerder een uitdaging of een ontdekking?
Wat roept de titel Herfst bij jou op? Zie je het seizoen weerspiegeld in de sfeer of thema’s van het boek?
In hoeverre voel je sympathie voor Elisabeth en Daniel? Heb je hun band begrepen of bleef die afstandelijk?
In het boek zit veel melancholie, maar ook humor en hoop. Waar vond jij lichtmomenten in het verhaal?
Hoe beleef jij de herfst in je eigen leven (letterlijk of symbolisch)?
🎨 Creatieve opdrachten:
📸 Fotomoment
Maak een foto van iets dat voor jou de herfst van het leven of van een vriendschap symboliseert. Denk aan vergankelijkheid, verandering, schoonheid in het loslaten.🖋️ Citaat
Kies één zin uit het boek die jou raakte. Schrijf de zin op in je journal, versier hem in herfstkleuren of noteer waarom net die zin bleef hangen.🍂 Reflectie
Wat betekent herfst voor jou? Een periode van loslaten, rust, melancholie, oogst? Schrijf drie woorden op die jouw persoonlijke herfst samenvatten.
Mijn antwoorden [⚠️spoiler alert]:
Hoe ervoer jij het tempo en de stijl van het boek? Was het voor jou eerder een uitdaging of een ontdekking?
Het lezen voelde soms wat vreemd, vooral de ijlende dromen van Daniel kon ik moeilijk plaatsen. Ook de sprongen tussen verleden en heden waren even wennen. Toch maakte juist dat het boek interessant. Het daagde mij uit om mee te denken en te voelen. Het is eerlijk gezegd niet helemaal mijn stijl, maar het had wel iets intrigerends.
Wat roept de titel Herfst bij jou op? Zie je het seizoen weerspiegeld in de sfeer of thema’s van het boek?
Herfst doet mij vooral denken aan loslaten. En dat voelde ik ook bij Daniel. Hij leek het leven langzaam los te laten, terwijl Elisabeth zich juist aan hem vasthield. Het idee van loslaten, veranderen en het verstrijken van tijd loopt als een stille draad door het boek.
In hoeverre voel je sympathie voor Elisabeth en Daniel? Heb je hun band begrepen of bleef die afstandelijk?
Ik denk dat ze gelijkgestemde zielen zijn: ze delen dezelfde interesses, gedachten en levensfilosofie. Hun leeftijdsverschil blijft opvallend, maar het staat hun bijzondere band niet in de weg. Het is een relatie van begrip en gedeelde momenten, meer dan een traditionele vriendschap.In het boek zit veel melancholie, maar ook humor en hoop. Waar vond jij lichtmomenten in het verhaal?
De lichtpuntjes vond ik vooral in de luchtige dialogen tussen Daniel en Elisabeth. Ook de relatie tussen Elisabeth en haar moeder bracht warmte. Je ziet langzaam hoe ze naar elkaar toe groeien en elkaar beter leren begrijpen.Hoe beleef jij de herfst in je eigen leven (letterlijk of symbolisch)?
De herfst is voor mij een terugkeer naar mijn kern. Ik laat los wat niet werkt en doe meer van wat ik graag doe: lezen, haken, bakken, sporten, opruimen. Het is het seizoen waarin ik het meest mezelf ben, waarin ik stilstaan en loslaten combineer met kleine dagelijkse vreugdes.
📸 Fotomoment
Op de foto zie je onze dochter, nu twee jaar en vier maanden oud, in de verte. Ze groeit zo snel, binnenkort gaat ze al naar school. Het moederschap voelt als een voortdurend proces van loslaten: telkens een beetje meer ruimte geven, telkens een beetje meer bewonderen hoe ze haar eigen weg vindt. Op de achtergrond zie je de bomen die hun bladeren laten vallen, een mooi spiegelbeeld van die verandering, van loslaten en verder groeien.
🖋️ Citaat
Ik koos voor de zin: “Hij is niet alléén maar het ene of het andere.”
Die woorden omschrijven voor mij perfect de gelaagdheid van de mens. We zijn nooit enkel goed of slecht, sterk of kwetsbaar, … we zijn altijd een beetje van alles tegelijk. Precies dat maakt mensen (en personages) zo interessant.
🍂 Reflectie
Voor mij is de herfst een tijd van terugkeren naar de essentie. Alles mag een versnelling lager: het leven wordt zachter, trager, eenvoudiger. Ik geniet van de stilte in huis, van een boek onder een dekentje, van het gevoel dat het even helemaal oké is om niets te moeten. In deze periode herontdek ik wat belangrijk is, waar ik mijn energie aan wil geven. Ik lees meer, haak meer en beweeg meer. Niet vanuit moeten, maar vanuit zin.
👥 Doe mee!
Ik ben benieuwd naar jouw gedachten! Welke vragen of gevoelens kwamen bij jou op tijdens het lezen van Herfst? Deel ze in de reacties of stuur mij een berichtje. Ik lees ze met plezier en vind het altijd leuk om te zien hoe anderen het verhaal beleven.
Wat ik ervan onthoud… [⚠️spoiler alert]
Wat Herfst bij mij heeft losgemaakt, is vooral het besef van vergankelijkheid en het langzaam leren loslaten. Daniel en Elisabeth laten zien dat het leven niet altijd strak te plannen is, dat herinneringen, dromen en gesprekken even belangrijk kunnen zijn als concrete gebeurtenissen. Soms voelde het ongemakkelijk of verwarrend, vooral door de sprongen in tijd en de ijlende dromen van Daniel, maar juist dat maakte het ook boeiend. Het liet mij nadenken over hoe we zelf met tijd, herinneringen en relaties omgaan.
De symboliek van de seizoenen sprak mij sterk aan. De herfst als metafoor voor loslaten en reflectie resoneerde met hoe ik zelf dit seizoen beleef: een tijd van terugtrekken, opruimen, loslaten wat niet werkt en aandacht geven aan wat wél belangrijk is. Het gaf me een soort mild inzicht. Dat het oké is om even stil te staan, te vertragen, en dat die momenten van melancholie vaak ook ruimte scheppen voor iets nieuws of moois.
Uiteindelijk is Herfst een boek dat je niet zomaar even leest. Het vraagt geduld, aandacht en soms wat doorzettingsvermogen. Maar wie dat doet, wordt beloond met beelden, gedachten en gevoelens die nog even nazinderen. Net zoals de herfst buiten: niet altijd makkelijk, soms een beetje kil, maar vol schoonheid, herinneringen en momenten die je bijblijven. Voor mij is dat precies het gevoel dat Elisabeth en Daniel achterlaten. Een mix van melancholie, warmte en het idee dat loslaten soms ook ruimte geeft voor iets nieuws.
Het Pumpkin Spice Café - Laurie Gilmore
Korte inhoud
Wanneer Jeanie het geliefde Pumpkin Spice Café in Dream Harbor van haar tante kan overnemen, grijpt ze deze kans met beide handen aan. Het is tijd om een nieuwe start te maken, weg van haar saaie kantoorbaan in Boston.
Jeanies komst naar het stadje blijft niet onopgemerkt. Logan, een knappe lokale boer, probeert de irritant vrolijke nieuwe eigenaresse van het café zoveel mogelijk te ontlopen, al helemaal als hij merkt dat hij zich steeds meer tot haar aangetrokken voelt. Zijn hart werd eerder wel erg publiekelijk gebroken, dus verliefd worden staat zeker niet op de planning.
Kan Jeanie met haar vrolijkheid het hart van de grumpy Logan winnen, of heeft ze de enige persoon gevonden die niet voor haar charme valt?
Dit vond ik ervan ⭐⭐☆☆☆
Het las wel erg vlot, dat moet ik toegeven. Pagina’s gingen voorbij zonder dat ik het doorhad. Alleen jammer dat het verhaal weinig diepgang had. De karakters waren meer clichés dan mensen. Vanaf pagina tien weet je al hoe het verhaal afloopt.
En dan die hype… ik begrijp de trend om dit boek te lezen eerlijk gezegd niet helemaal. Misschien is het de pompoensmaak die het verkoopt, misschien de kaft met vallende bladeren en zoetsappige lettertypes. Maar inhoudelijk? Meh.
Kortom, Het Pumpkin Spice Cafe is gezellig… maar oppervlakkig. Perfect voor wie echt zin heeft in een luchtige herfstige snack, maar teleurstellend voor wie hoopte op een verhaal dat nog wat langer blijft hangen dan de geur van kaneel in de keuken.
Zelf lezen?
‘Het Pumpkin Spice Café’, Laurie Gilmore, 272 pagina’s, 2024.
📖 Vragen om over na te denken:
Welk personage sprak het meest tot je en waarom?
Welke keuzes van het hoofdpersonage had jij anders gedaan?
Schrijf een ‘tweet fragment’: 1 à 2 zinnen die de kern van het verhaal samenvatten.
Stel een korte reflectie op: welk gevoel blijft na het lezen hangen en waarom?
🎨 Creatief & visueel
Maak een moodboard van kleuren, woorden en beelden die bij het boek passen. Dit kan fysiek of digitaal.
Maak een illustratie of handlettering van een passage of citaat dat je raakte.
😜 Interactief & leuk
Liedje: Kies een nummer dat past bij het boek of bij één van de personages.
Recept geïnspireerd op het boek: Maak of bedenk een gerecht of drankje dat je bij het verhaal vindt passen en deel het recept.
Ik ben benieuwd hoe Het Pumpkin Spice Café bij jou binnenkwam. Welke personages spraken je aan? Welke scènes brachten je aan het glimlachen of juist aan het denken? Deel je gedachten in de reacties of stuur mij een berichtje. Ik vind het altijd leuk om te zien hoe jullie het verhaal beleven. En vergeet niet: de opdrachten en extra’s die horen bij dit boek zijn er om je leeservaring nog leuker te maken, dus duik er gerust eens in.
Mijn antwoorden [⚠️spoiler alert]:
Welk personage sprak het meest tot je en waarom?
Het hoofdpersonage, Jeanie. Ze durft letterlijk en figuurlijk een stap in het onbekende te zetten door haar leven in de drukke grote stad achter zich te laten. Ze voelt dat er iets ontbreekt in haar dagelijkse bestaan en besluit niet langer af te wachten, maar actief op zoek te gaan naar een ander, misschien beter, leven. Die combinatie van moed en onzekerheid, het lef om een nieuw hoofdstuk te beginnen terwijl je nog niet weet wat je te wachten staat, maakte dat ik mij met haar kon identificeren. Het is die innerlijke strijd tussen verlangen en angst die haar menselijk en herkenbaar maakt.
Welke keuzes van het hoofdpersonage had jij anders gedaan?
Hoewel ik bewondering heb voor Jeanie’s moed, had ik op sommige momenten andere keuzes gemaakt. Bijvoorbeeld, in plaats van zo abrupt te verhuizen zonder een duidelijk plan, had ik misschien eerst stap voor stap de nieuwe omgeving verkend of kleine veranderingen in mijn huidige leven aangebracht om te zien of ik daar ook geluk kon vinden. Haar volledige sprong in het diepe voelt inspirerend, maar soms ook wat naïef. Ik had meer tijd genomen om mezelf en de nieuwe situatie te leren kennen voordat ik alles op het spel zette.
Schrijf een ‘tweet fragment’: 1 à 2 zinnen die de kern van het verhaal samenvatten.
Het Pumpkin Spice Café: gezellig luchtig, maar net zo memorabel als de koffievlek op je keukentafel.Stel een korte reflectie op: welk gevoel blijft na het lezen hangen en waarom?
Na het lezen blijft vooral een gevoel van lichte teleurstelling hangen. Het verhaal is vlot en gemakkelijk te volgen, maar mist de diepgang die een verhaal echt memorabel maakt. De voorspelbaarheid en oppervlakkigheid van sommige scènes laten het gevoel achter dat je een gezellig boek hebt gelezen, maar dat er weinig blijft hangen zodra je het weglegt. Toch is er iets wat ik wil onthouden: het idee dat iemand de moed kan vinden om te veranderen en opnieuw te beginnen…
Moodboard
Ik maakte een digitale versie in Canva, en eentje op papier met afbeeldingen die ik uit het tijdschrift Daphne’s Diary knipte.
Illustratie of handlettering
Citaat: ‘Maar eerst, koffie’.
Liedje
Home - Edward Sharpe & The Magnetic Zeros
De sfeer van het dorp, het café en dat gevoel van thuiskomen bij iemand. Helemaal Logan & Jeanie.
Recept geïnspireerd op het boek
Natuurlijk moest het iets met pompoen worden. Het zou bijna beledigend zijn om The Pumpkin Spice Café te lezen en dan met een chocoladetaart op de proppen te komen. Ik viel meteen voor het idee van pompoenwafels (recept hier).
Op mijn boekenplank
November vraagt om boeken die je zachtjes terug de zetel in duwen terwijl je je theekopje vasthoudt.
Daarom duik ik in Middernachtbibliotheek van Matt Haig, een verhaal over een magische bibliotheek vol levens die je had kunnen leven. Perfect voor iedereen die ooit heeft gedacht: “Wat als…?”
En ik lees Appels vallen niet van Liane Moriarty, een mix van familiegeheimen, spanning en onderhuids drama.
Twee boeken om bij weg te dromen, bij te knikken en bij te denken: oké ja, nog één hoofdstuk dan.
Zin om mee te lezen? Abonneer je en lees gezellig met mij mee. 🍎📚
